آب مقدس حوض ماهی‌ها، شیراز

0

نوروز

عید نوروز نزد مردم فارس بسیار گرامى است و مردم از دو هفته پیش از تحویل سال نو، به استقبال آن مى‌روند. خانه‌تکانى مى‌کنند، شیرینى و تنقلات تهیه مى‌کنند و لباس نو مى‌دوزند.

ازدواج

جوانى که قصد ازدواج دارد. موضوع را با خانواده خود در میان مى‌گذارد. چنانچه خانواده، دختر معینى را در نظر داشته باشند، کار ساده است. در غیر این صورت به این خانه و آن خانه براى خواستگارى مى‌روند. در مواردى نیز از زنانى به‌عنوان دلاٌله براى این کار استفاده مى‌شود و آنها این وظیفه را برعهده مى‌گیرند و پس از یافتن دختر مورد نظر به خانوادهٔ پسر معرفى مى‌نمایند و آنها براى خواستگارى اقدام مى‌کنند.

بله‌برون

در صورت رضایت خانوادهٔ دختر در مراسم خواستگاری، خانواده عروس دربارهٔ داماد و خانواده‌اش تحقیق مى‌کنند و یک روز هم سرزده به خانهٔ داماد مى‌روند. پس از آن مراسم بله‌برون انجام مى‌شود. در این مراسم تنى چند از برزگترهاى دو خانواده در منزل عروس جمع مى‌شوند و درباره مهریه، و سایر مسایل ضرورى صحبت مى‌کنند. اگر طرفین شرایط خاصى داشته باشند در این جلسه مطرح مى‌شود تا به توافق برسند. سپس همه آنچه را که مطرح شده روى کاغذ مى‌آورند و در اصطلاح مى‌گویند رقعه نوشته شد. سپس روزى را تعیین مى‌کنند و به اتفاق عروس به بازار رفته و خرید مى‌کنند.

رخت بردن

در این مجلس دوستان عروس و داماد شرکت دارند که به آنها سورى مى‌گویند. سورى‌هاى داماد یک خیاط همراه مى‌آورند تا اندازه عروس را بگیرد و پارچه‌هائى را که خریده‌اند با خود ببرد. مادر داماد نیز همراه پارچه مقدارى نقل و پارچه و هدیه با خود مى‌آورد. در این مجلس زن‌ها دایره مى‌زنند و واسونک مى‌خوانند. این مراسم امروزه کمتر برگزار مى‌شود.

عقدکنون

در فارس دو نوبت عقد مى‌گیرند. یکى عقد خصوصى است که نزدیکان عروس و داماد در آن شرکت دارند و خطبهٔ عقد معمولاً در این مجلس خوانده مى‌شود. مجلس عقد دیگر که همه دوستان و آشنایان دو خانواده در آن شرکت دارند. روز عقد خانواده داماد همه‌ چیز را به خانه عروس مى‌برند.

دست بوسون

معمول است که داماد با یکى دو نفر از نزدیکانش به خانه مادرزن برود و دست او را ببوسد. مادرزن در این روز روى دامادش را بوسیده و هدیه‌اى به دامادش مى‌دهد.

عروسى  

روز قبل از عروسى حجله مى‌بندند و برنج پاک مى‌کنند. این مراسم با شادى و خواندن واسونک همراه است. عده‌اى به خانه عروس رفته و عروس را مى‌آورند. وقتى خواستند عروس را ببرند پدر عروس تا قباله را از یاران داماد نگیرد، اجازه بردن عروس را نمى‌دهد. وقت رفتن خواهران داماد زیربغل عروس را مى‌گیرند و آینه سنگى بزرگى مقابل او گرفته و به‌طرف خانه داماد حرکت مى‌کنند. نرسیده به خانه، داماد به پیشواز عروس مى‌آید و عروس را با خود به خانه مى‌برد. در حجله، بزرگتر خانواده دست عروس و داماد را در دست هم مى‌گذارد. در حجله انگشت‌هاى کوچک عروس و داماد را با گلوب مى‌شویند و عروس و داماد سکه‌هائى را که در دست دارند، در ظرفى که زیر دستشان است مى‌اندازند. این گلوب را پاى درخت سبزى مى‌ریزند.

داماد در حجله، هدیه‌اى به‌نام روز گشا به عروس مى‌دهد. در حجله بر سر عروس و داماد نقل مى‌‌ریزند. صبح روز بعد داماد به دیدن مادرزن مى‌رود. ضمن دست‌بوسی، او را به خانه خود مى‌آورد. هدایائى را که براى عروس و داماد مى‌آورند، صبح عروسى به همه نشان مى‌دهند. در شیراز به این هدایا ‘گل’ مى‌گویند.

پاگشا

هفته بعد از عروسى در شیراز رسم است که پدر عروس، داماد و یارانش را به شام یا ناهار دعوت مى‌کند. بعد از آن نوبت دیگران مى‌رسد.

اقیقه

از رسوم معمول در بین دوانى‌ها، رسم اقیقه است. این رسم در گذشته در روزهفتم انجام مى‌شد، اما امروزه موعد خاصى براى آن قایل نیستند. انجام این کار تا هفت سالگى کودک هم ممکن است به‌طول بیانجامد . اما تا هنگام اجراى این مراسم نباید موى سر کودک تراشیده شود.

عروسى درخت نارنج

در شیراز رسم بر این است که اگر درخت نارجى که در خانه است، بار ندهد یا نارنج کم بدهد، آن را عروس کنند و برایش مراسم عروسى بگیرند. در این مراسم زنان همسایه دعوت مى‌شوند. همه جمع مى‌شوند و زن صاحب‌خانه اره‌اى برداته تا شاخه‌اى از درخت را ببرد. یکى از زنان همسایه واسطه مى‌شود و سپس تور نازکى روى درخت مى‌کشند و شکر پنیر روى درخت مى‌پاشند، کِل مى‌زنند، شادى مى‌کنند و باور دارند که سال بعد فصل بهار بار نارنج خواهند داشت.

آب مقدس حوض ماهى‌ها

در فارس پیش از این سه حوض ماهى وجود داشت. با خشک‌ شدن حوض ماهى فسا اکنون حوض شیراز وزرقان دایر است. مراسمى که براى این دو حوض وجود دارد، تقریباً مشابه است. حوض ماهى آرامگاه سعدى هم سطح زمین و مظهر قنات و چشمه است. این آب پیش از حیات سعدى و حتى در ایران باستان وجود داشته و مقدس بوده است. براساس نوشته ‘ابن‌بطوطه’ سعدى این حوض هشت ضلعى را ساخته است. مراسم و باورهاى مردم شیراز و اطراف آن، تا سال ۱۳۲۷ ش که سال تخریب آرامگاه سعدى و تجدید بناى آن است، بسیار ضرورى و حائز اهمیت بود. تا آن زمان هر سال حدود ده هزار نفر در چهلمین روز پس از عید نوروز در محوطه جلوى آرامگاه سعدى جمع مى‌شدند و آش نذرى (دیگ جوش) مى‌پختند و تمام روز شادى مى‌کردند و بر این باور بودند که یک ماهى قرمز که یک حلقه طلائى در بینى دارد، در آب بالا مى‌پرد و مى‌رود. ماهى‌هاى این آب مقدس است و هیچ‌کس حق صید آنها را ندارند.

امروزه هنوز مردم بر این باور هستند و در حضو ماهى سکه مى‌اندازند تا آرزوهایشان برآورده شود. در زرقان مراسم آن همچنان برپا مى‌شود.

مردم شیراز و اطراف، باورهاى خاصى نسبت به حوض ماهى دارند. عده‌اى معتقدند صاحب این آب، حضرت امام حسن (ع) است. در دورهٔ پیش از ساخت بناى جدید آرامگاه در روز چهارشنبه‌سورى آب‌تنى انجام مى‌شود و اعتقادات دیگرى چون استفاده از آب آن براى بخت‌گشائی، باطل کردن سحر و جادو.

منبع: ویستا
  • رتبه بندی کاربران (۰ رای)
    ۰
    رتبه شما :
خلاصه
۰%
۰
عالی

پاسخ دهید

کد امنیتی * خطای محدودیت زمانی، لطفا کد امنیت جدید را وارد نمایید